Saturday, April 4, 2020
Home Blog

A po shndërrohet ambientalizmi në një fe të re?

0

Shpëtimi i Njeriut Planetit

Në lajme, intervistohet një grup nxënësish që flasin gjithë ankth për të ardhmen e planetit. Janë të shqetësuar në veçanti për ngrohjen globale dhe ndryshimet klimatike. Informohemi në reportazh, që shkollat kudo po e trajtojnë këtë temë me urgjencë…

Dikur shqetësimi më i madh i shoqërisë ishte gjendja e njeriut. Komunizmi
predikonte se situata e tij do të përmirësohej me anë të arsimit masiv dhe punës së
përbashkët. Krishtërimi ndërkohë, edhe pse ka vlerësuar gjithmonë punën dhe
arsimin, predikonte se njeriu ka nevojë për një ndryshim nga brenda.

Por nëse gjatë
shekullit të XX-të, zhvillohej me pasion debati se kush do ta shpëtonte njeriun,
Marksi apo Krishti, tani është spostuar debati në një drejtim të ri, nga shpëtimi i
njeriut te shpëtimi i planetit.

Edhe pse të gjithë biem dakord që ndotja e botës nuk është aspak e dëshirueshme dhe ka nevojë të informohet publiku për lidhjet e mundshme midis ngrohjes globale dhe aktivitetit njerëzor, ekzagjërimet e lobit ambientalist dhe mënyra që ata luajnë me ndjenjat delikate të të rinjve nuk mund të shkojë pa u komentuar.

Unë nuk flas dot me kompetencë për klimatologjinë, por si çdo vëzhgues i paanshëm jam në gjendje të konstatoj propagandën e papërgjegjshme që bëhet sot, si dhe jam i kualifikuar të flas për ndikimin e kësaj në gjendjen shpirtërore, sidomos te të rinjtë. Gjatë 50 vitëve të fundit, janë publikuar në mënyrë të vazhdueshme paralajmërime për katastrofa klimatike që nuk janë realizuar as edhe një herë.

Problemi lidhet pjesërisht me shtypin dhe faqet mediatike që amplifikojnë lajme të këtij lloji. Por them vetëm pjesërisht, sepse në fakt shumë prej deklarimeve më sensacionale kanë dalë prej gojës së shkencëtarëve me famë, fjala e të cilëve trajtohet sikur të ishin profetë të pagabueshëm.

Këta studiues që pretendojnë se i dinë të gjitha do bënin mirë të tregonin më shumë përulje dhe më pak siguri në prononcimet e tyre. A është ekzagjerim të themi që kjo fushatë po merr karakteristikat e një lëvizje fetare? Mjafton të shikosh protestat e fundit që janë zhvilluar në vende të ndryshme të botës për të kuptuar se kemi të bëjmë me një fenomen kulturor, jo thjesht një lobim.

Ndonëse ka plot ambientalistë që sillen me përgjegjshmëri, numri i atyre që shfaqin një zell fetar për kauzën e shpëtimit të planetit sa vjen dhe rritet. Ata nuk po predikojnë kundër mëkateve si vjedhje apo tradhëtia bashkëshortore. Sepse mëkati i madh i kohës sonë nuk është të ndotësh shpirtin por planetin.

Militantët jeshilë, kanë dogma të pandryshueshme tamam si feja. Këta besojnë që janë të vetmit që kanë të drejtë, dhe nuk lejojnë kundërshtime ndaj teorive të tyre. Madje kur dikush nga rradhët e veta fillon e shpreh disa mendime “ndryshe” ai dënohet si heretik.

Shkrimet e ambientalistëve më në zë trajtohen sikur të ishin Bibla. Si çdo lëvizje tjetër fetare, atyre nuk i mungon priftëria në formën e drejtuesve të tipit guru që i vendosin në piedestal. Flasim për planetin, “Mother Earth” me superlative.

Në disa raste, respekti i tyre për botën natyrale kalon në diçka tjetër. E bëjnë perëndi natyrën. E gjitha kjo bëhet problematike kur imponohet mbi shoqërinë dhe sidomos kur vendosen këto dogma në librat shkollore apo i transmetojnë pa moderim në hapësirat mediatike.

A nuk e dini se në shumë shkolla gjen mësues që janë të apasionuar për këtë çështje dhe që po ndikojnë fuqishëm te brezi i ri pa u konsultuar me askënd? Nuk është çudi që psikologët po raportojnë që rastet e adoleshentëve që po vuajnë nga depresioni, ose kanë probleme me ankthin, është në rritje.

E përse të mos dëshpërohet rinia kur u thuhet se e ardhmja e tyre është e pashpresë? E pse të mos zemërohen kur u thuhet se pas 5 vitesh prishja e klimës do të jetë e pakthyshme? “Na duket se do të humbasim çdo gjë” pohon një aktivist 17 vjeçar që thotë se e ka të vështirë t’i kushtojë vëmendje studimeve.

I nxis arsimtarët dhe gazetarët të kenë kujdes e të mos futin njerëzit në panik kot. Të mos i trembin të rinjtë me diçka që mund të mos ndodhë.

Fundi i Botës?
Brezi im u rrit nën hijen e armëve bërthamore. Në rininë time i druheshim përplasjes midis perëndimit dhe lindjes në luftën e tretë botërore. E dinim se te njeriu nuk mund të kesh besim, dhe fare mirë mund të plaste një luftë që do të shuante jetën tonë në tokë.

Frika ishte reale, por besimi në Zotin ishte një ngushëllim i fuqishëm për mua. Unë u rrita me shpresën që Krishti na ka hapur rrugën për një jetë më të mirë që nuk e gjen në këtë tokë.

Rinia e sotme po rritet me shqetësime të reja, jo më pak dramatike se ato të një lufte botërore, në formën e shkretimit të tokës për shkak të ndryshimeve klimatike. Pavarsisht nëse ky rrezik është real apo jo, të rinjtë kanë nevojë të gjejnë një shpresë që i ndihmon të kapërcejnë frikën.

Në fund të fundit, kjo jetë është kalimtare për të gjithë njerëzit. Botës do t’i vijë fundi një ditë. Por në mesazhin e zymtë të ambientalizmit radikal nuk ka shpresë,në fjalën e Krishtit po.
“Qielli dhe toka do të kalojnë, por fjalët e mia nuk do të kalojnë”- tha Jezus Krishti.

Greta Thunberg
16 vjeçarja që është kthyer në ikonën e
ambjentalizmit radikal.

TEORIA E DARVINIT NXIT RACIZMIN

0

Teoria e Darvinit nënkuptonte se një racë do të ishte më e përparuar dhe kështu edhe superiore ndaj një tjetre. Ky koncept, ka patur pasoja të tmerrshme për miliona njerëz:

Më shumë se 70 vjet kanë kaluar që kur iu zbuluan botës tmerret e kampeve naziste të shfarosjes. E megjithatë beteja e urrejtjes dhe dhunës etnike mbetet një nga çështjet e nxehta të kohës sonë.

Racizmi nuk filloi me Darvinin, por idetë e tij forcuan qendrimet raciste duke dhënë një justifikim ‘shkencor’ për to. Përveç kësaj, nëse njerëzit pranojnë idenë e ‘mbijetesës së më të fortit’, atëherë përligjerohen veprime shfrytëzuese ndaj të tjerëve.

Në kundërshtim me pikëpamjen raciste, Bibla mëson se Perëndia i krijoi të gjithë njerëzit me vlerë të barabartë. Shkrimi i shenjtë thotë: “Dhe ai ka bërë nga një gjak i vetëm [dmth. nga Adami dhe Eva], të gjitha racat e njerëzve, që të banojnë në tërë faqen e dheut.”

Shkenca moderne tregon vërtetësinë e këndveshtrimit biblik. Për shembull, transfuzioni i gjakut dhe transplantimi i organeve bëhen në bazë të tipit të indeve, jo në bazë të ‘racës’ ose të ngjyrës, kështu që ne mund të vlerësojmë të vërtetën e këtyre fjalëve akoma edhe më shumë se brezat e mëparshëm.

DARVINIZMI, MBUSH 160 VJEÇ

0

Çarlz Darvini – “njeriu që vrau Perëndinë”

160 vjet pas publikimit të librit “Origjina e Specieve” teoria e Çarlz Darvinit vazhdon të prodhojë më shumëpolemika sesa çdo hipotez tjetër shkencore. Debati zhvillohet mes dy grupeve kryesore.

Në një anë janë ata që besojnë se të gjitha gjallesat u formuan përmes ndryshimeve graduale pasi lindi jeta e parë në tokë në kushte të panjohura. Në anën tjetër janë ata që besojnë se Zoti solli në jetë të gjitha llojet e gjallesave në kohën kur e krijoi botën.

Padyshim që “Origjina e Specieve” është ndër librat që ka ndikuar më shumë në botën moderne. Ishte darvinizmi që e furnizoi Karl Marksin me shtyllën shkencore që ai kërkonte për idetë e tij politike. Më vonë, vendet komuniste do ta shfrytëzonin teorinë e Darvinit në propogandën e tyre kundër besimit në Zotin, duke e paraqitur fenë, gjoja si diçka anti-shkencore.

Ndonëse Darvini e popullarizoi idenë e evolucionit, dëshmitë historike tregojnë që idetë e tij nuk ishin aspak të reja. Zhvillimi i varieteteve të ndryshme brenda specieve (mikroevolucion) ishte pranuar gjerësisht pa u botuar libri “Origjina”.

Ajo që shkaktoi debat të madh ishte “teoria e përgjithshme” e makroevolucionit. Kjo ishte ideja që seleksionimi natyror mund të prodhojë specie të reja pa kufi si rezultat i ndryshimeve të rastit, dhe që këto kanë një paraardhës të vetëm të përbashkët. Ky është një skenar kaq i mahnitshëm, saqë edhe Darvini kishte “dyshime të tmerrshme” rreth tij.

Megjithatë, sot e dimë që këto nuk ishin ide origjinale. Mes mendimtarëve të tjerë që kishin propozuar diçka të ngjashme spërkat Erazmus Darvini, gjyshi i Çarlzit, i cili e parapriu nipin në veprën e tij shkencore “Zoonomia” (botuar në 1794).

Vini re sa të ngjashme janë pikëpamjet e Erazmusit me ato të Çarlzit në këtë pjesë të shkëputur nga libri i tij: “A do të ishte tepër e guximshme të imagjinonim se, në periudhën e gjatë të kohës, qysh kur toka filloi të ekzistonte, ndoshta miliona epoka para fillimit të historisë së njerëzimit; a do të ishte tepër e guximshme të imagjinonim se të gjitha kafshët gjakngrohta kanë dalë nga një fill i vetëm i gjallë, të cilin Shkaku i Parë madhor e pajisi me gjallëri, me fuqinë e përftimit të gjymtyrëve të reja, së bashku me prirje të reja…. për të vazhduar të përmirësohej me anë të veprimtarisë së vet të qenësishme, dhe për t’ia transmetuar këto përmirësime, me anë të lindjes, brezave të mëvonshëm, në jetë të jetëve?”

Gjithkush mendon se Darvini e formuloi teorinë e tij pasi pa faktet e pa kundërshtueshme në udhëtimin e tij nëpër botë.Por ja që, sigurisht, nuk ka ndodhur
kështu vërtetë. Darvini ishte njohur me idenë e evolucionit përpara se të vinte
këmbë në anijen Bigëll.

Gjithsesi, botimi i librit të Darvinit krijoi hapësira të reja
për teorinë e evolucionit që u kthye shumë shpejt në një bindje dominuese në qarqet shkencore. Sot, evolucioni shkon përtej biologjisë dhe pretendon të shpjegojë origjinën, rregullimin dhe zhvillimin e çdo gjëje në univers, pa patur nevojë për një Krijues.

Biologu britanik sër Julian Huxley e quante atë “idenë më të fuqishme dhe më të kuptueshme që është ngritur ndonjëherë mbi tokë.”Teoria e Darvinit i ka krahët e ngrohta. Mbështetës të fuqishëm sigurojnë që ajo të vazhdojë të dominojë në media
edhe sot. Pothuajse të gjitha emisionet për natyrën e marrin si të mirëqënë që
evolucioni është i vërtetë.

Pavarësisht presionit të fortë për të pranuar evolucionin, shumë shkencëtarë vazhdojnë të jenë mosbesues ndaj idesë që jeta ka lindur rastësisht në tokë. Në rradhët e kundërshtarëve të Darvinit gjenden disa prej studiuesve më të ngritur në botë.

Në librin “Evolucioni: një teori në krizë” Michael Denton thotë se çdo qelizë e gjallë është “një objekt kompleksiteti i pashoq” dhe kundërshton fort ata që mendojnë se qelizat e para mund të vijnë në ekzistencë nga një aksident i thjeshtë.

Në dritën e fakteve edhe astrofizikanti britanik Sër Fred Hoyle e braktisi idenë se jeta mund të ketë filluar spontanisht nga mosjeta. I quante argumentetkundër aq të mëdha, sa mjaftonin “për të varrosur Darvinin dhe gjithë teorinë e evolucionit”.Një tjetër ish-evolucionist, dr. Uilder- Smith (i nderuar me tri doktoratura) ka debatuar publikisht me shkencëtarë të ndryshëm të shquar mbi këtë temë në gjithë botën.

Sipas tij, teoria e evolucionit nuk përshtatet aq mirë me faktet e pranuara nga shkenca sa përshtatet modeli i krijimit që flet për një krijues inteligjent: “Modeli evolucionar thotë se nuk është e nevojshme të supozosh ekzistencën e ndonjë gjëje, përveç materies dhe energjisë për të prodhuar jetë. Ky hamendësim është joshkencor.

Ne e dimë shumë mirë se po t’ia lëmë në dorë materies, ajo nuk e organizon vetveten, pavarësisht nga përpjekjet që janë bërë vitet e fundit për të vërtetuar se ajo e bën”.

Vet Darvini e dinte se i duhej një dozë besimi lexuesit për të pranuar teorinë e tij, siç e tregoi me këto fjalë: “Të supozosh se syri, me gjithë mekanizmate pashoq për të përshtatur fokusin për distanca të ndryshme, për të pranuar sasi të ndryshme drite dhe ndreqjen e deformimeve kromatike dhe sferike, të mund të formohej nga përzgjedhja natyrore, duket, e rrëfej hapur, absurde në nivelin më të lartë.”

Nëse vërtetë ka dyshime të forta për teorinë e darvinit, përse shumë njerëz vazhdojnë ta mbrojnë me kaq vendosmëri? Dy vjet pasi ishte botuar “Origjina” Adam Sedgwik, profesor i Gjeologjisë në Universitetin e Kembrixhit, shkroi:
Nga fillimi deri në fund, kjo është një gjellë materializmi e gatuar me zgjuarsi… Dhe përse është bërë kjo? Jam i sigurt se për asnjë arsye tjetër, përveçse për të na bërë të pavarur nga një Krijues”.

Julian Huxley, e konfirmoi këtë në një konferencë për të shënuar njëqind vjetorin e botimit të “Origjinës”: “Arritja e vërtetë e Darvinit ishte të
hiqte gjithë idenë e Perëndisë si Krijuesi i organizmave nga sfera e diskutimit
racional”.

Qysh atëherë një grup shkencëtarësh të profilit të lartë, siç është fituesi i çmimit
Nobel Harold Urey, kanë pranuar hapur se përkushtimi i tyre ndaj ateizmit i ka çuar ata që të përqafojnë teorinë e evolucionit jo si një përfundim shkencor, por si një akt besimi:

Të gjithë ne që studiojmë origjinën e jetës besojmë si një artikull besimi se jeta evoluoi nga materie e vdekur në këtë planet”. Një gjë është e qartë. Teoria e Darvinit do të vazhdojë të mbetet mollë sherri edhe në të ardhmen.

Këpucari Papa Panov

0

Një histori e shkruar nga Leo Tolstoi

Ishte prag krishtlindjesh dhe dritat kishin filluar të ndizeshin në dyqanet dhe shtëpitë e fshatit, sepse dita e dimrit ishte e shkurtër. Papa Panov, këpucari i fshatit, doli nga dyqani i tij dhe hodhi nje sy përreth. Era e shijshme e gatimit të Krishtlindjeve, i kujtoi atij kohën kur gruaja e tij ishte ende gjallë dhe fëmijët e tij ishin ende të vegjël. Fytyra e tij zakonisht e gëzuar, tani dukej e trishtuar.

Ai u kthye në shtëpi, mbylli derën dhe vendosi cajnikun në sobë. Pastaj, me një psherëtimë, u ul në kolltukun e tij të vjetër. Papa Panov nuk e lexonte shpesh, por sonte ai e tërhoqi nga rafti Biblën e vjetër të familjes dhe gjeti pjesën ku tregohet për historinë e krishtlindjeve.

Aty, ai lexoi se si Maria dhe Jozefi, të lodhur nga udhëtimi i tyre në Bethlehem, nuk gjetën vend në han, kështu që Maria u detyrua të strehohej dhe të lindte fëmijën e saj në haur. “Oh, mos! – bërtiti Papa Panov, – Në qoftë se ata do kishin ardhur këtu, unë do t’u kisha dhënë atyre shtratin tim dhe unë do kisha patur mundësi të mbuloja fëmijën me jorgan tim, për ta mbajtur të ngrohtë.”

Ai lexoi në lidhje me Dijetarët që kishin ardhur për të parë fëmijën Jezus, duke i sjellë atij dhurata të shtrenjta. Fytyra e Plakut Panov u prish disi. “Unë nuk kam asnjë dhuratë që të mund tia jap atij,” – mendoi ai me trishtim. Në një çast fytyra e tij u çel. Ai e uli Biblën, u ngrit dhe shtriu krahët e tij te pjesa e sipërme e raftit. Ai mori një kuti dhe e hapi. Brenda ishin një palë këpucë të vogla prej lëkure. Plaku Panov buzëqeshi.

Ato ishin aq të mira sa s’kishte parë ndonjëherë. “Unë duhet tia jap atij,” – vendosi ai, dhe i hoqi mënjanë, duke i vendosur me kujdes në kuti. Ai ndihej i lodhur tani. Provoi përsëri të lexonte, por gërmat filluan të kërcenin para syve të tij. Duke menduar t’i mbyllte sytë vetëm për një minutë, Papa Panov ra menjëherë në gjumë të thellë.

Dhe, ndërsa flinte, ai ëndërronte. Ai ëndërronte se dikush erdhi në dhomën e tij dhe… siç ndodh në ëndrra, ai e dinte cili ishte ky person. Ai ishte Krishti. “Ti ke pasur dëshirë të më takosh, – i tha ai me mirësi, – Dhe nesër do të më takosh me të vërtetë. Është Dita e Krishtlindjeve dhe unë do të të vizitoj. Por shiko me kujdes.” Kur Papa Panov u zgjua, këmbanat e kishave binin pa pushim dhe një dritë e hollë po hynte në shtëpi.

“O shpirti im! – tha Papa Panov. – Kjo është dita e krishtlindjeve!” Ai u ngrit dhe fytyra e tij u mbush me gëzim ndërsa mendonte për ëndrrën e tij. “Kjo do të jetë një krishtlindje shumë e veçantë,” – mendoi ai.

Jezusi po vinte për ta vizituar. Si do të dukej? A do të jetë si një fëmijë i vogël, si në krishtlindjen e parë? Apo do të jetë një njeri i rritur, një zdrukthëtar, apo ndoshta Mbret i madh, siç ai është në të vërtetë, Biri i Perëndisë? Dhe i vuri detyrë vetes të ishte i vëmendshëm gjatë gjithë ditës, me qëllim që ai ta njihte.

Papa Panov e vuri tenxheren për kafe, hapi kanatet e dritares dhe pa nga jashtë. Rruga ishte e braktisur, askush nuk kishte dalë akoma, përveç pastruesit të rrugëve. Ai dukej i mjerë si gjithmonë, dhe me të drejtë. Kush do të punonte në ditën e Krishtlindjeve, në atë të ftohtë të hidhur të një mëngjesi të tillë?

Papa Panov hapi derën e dyqanit dhe thirri me dashamirësi: “Eja të pish pak kafe të nxehtë për t’u mbrojtur nga kjo erë e ftohtë!” Pastruesi ngriti kokën, i habitur nga ftesa e papritur. Ai ishte i kënaqur të vinte në dhomën e ngrohtë. Rrobat e tij të vjetra lëshonin avull, ndërsa ai ngrohej pranë sobës. Duart e tij të skuqura nga të ftohtit, mbërthyen filxhanin e ngrohtë.

Këpucari Panov e vështroi pastruesin me kënaqësi, por sytë i drejtonte shpesh nga dritarja. Ai nuk do të lejonte që vizitori i tij i veçantë t’i humbiste nga sytë. “Prisni dikë?” – i tha pastruesi më në fund. Dhe Papa Panov me çiltërsi i tregoi në lidhje me ëndrrën e tij. “Shpresoj që ai të vijë, – tha pastruesi, – ju më keni dhënë mua pak gëzim në këtë Krishtlindje. Unë nuk e prisja.” – tha ai duke buzëqeshur.

Kur pastruesi u largua, Papa Panovi vuri supën në sobë për drekën e tij, pastaj vështroi përsëri rrugën. Në fillim ai nuk pa asnjë. Por ai e kishte gabim. Dikush po vinte. Një grua e re po ecte ngadalë dhe në heshtje, duke qëndruar afër mureve të dyqaneve dhe shtëpive. Ajo dukej shumë e lodhur dhe mbante diçka në krah.

Kur më në fund e pa nga afër gruan, trishtimi i fytyrës së saj preku zemrën e Papa Panovit. Ai doli menjëherë nga dyqani. “Hajde brenda,” – i foli ai gruas së re, e
cila mbante në krahët e saj një fëmijë. “Ju të dy keni nevojë për t`u ngrohur dhe të bëni pak pushim.”

Kjo nënë shumë e re në moshë, e ndoqi këpucarin brenda dyqanit dhe u ul te stoli pranë zjarrit. Ajo lëshoi një psherëtimë të madhe. “Unë do të ngroh pak qumësht për fëmijën”, – i tha Papa Panovi, – Unë kam rritur fëmijë dhe e di si ta ushqej fëmijën për ju.” Ai e mori qumështin nga soba dhe me kujdes ia dha fëmijës. “Ajo ka nevojë për këpucë,” – tha Papa Panovi. Por nëna e re u përgjigj: “Unë nuk mund të blej këpucë, dhe s’kam burrë të më sjellë para në shtëpi. Jam nisur për në qytetin tjetër, për të kërkuar punë.”

Mendja e Papa Panovit shkoi te ato këpucë të bukura që ai kishte në raft. Por ai po i ruante ato për Jezusin. Ai vështroi përsëri këmbët e ftohta të fëmijës dhe mori vendimin e tij. “Provoni këto në këmbët e saj,” – tha ai, duke i dorëzuar nënës këpucët e bukura.

Këpucët shkonin për bukuri në këmbët e vajzës së vogël. Vajza buzëqeshi me të madhe kur i pa. “Ju jeni treguar aq të mirë me ne,” – tha nëna e re, kur u ngrit me fëmijën e saj për të ikur. Dhe shtoi: “Të gjitha dëshirat e tua u plotësofshin në këtë Krishtlindje!”

Por Papa Panovi kishte filluar të pyeste veten në qoftë se dëshira e tij do të realizohej. Ai vështroi me padurim lart e poshtë rrugën. Tani kishte shumë njerëz përrreth, por ata ishin të gjithë fytyra të njohura. Fqinjët e tij e uruan: “Gëzuar Krishtlindjet!”

Në shesh kishte dalë edhe lypsari. Papa Panovi hyri brenda shtëpisë dhe mori supë të nxehtë dhe një copë të madhe buke, për t’ia dhënë lypsarit të varfër. Dita po ikte dhe nata e dimrit ra shpejt. Kur Papa Panov shkoi përseri te dera, kuptoi që nga errësira e madhe, s’mund t`i dallonte më kalimtarët.

Megjithatë, tani pothuajse të gjithë kishin hyrë në shtëpitë e tyre dhe po i mbyllni kanatet e dritareve. Me një ecje të ngadaltë, Panovi kthehet në dhomën e tij dhe mbyll kanatet e shtëpisë. Pastaj me një lodhje në shpirtin e tij, ulet në kolltukun e vjetër. Pra, në fund të fundit ajo kishte qenë vetëm një ëndërr.

Jezusi nuk kishte ardhur. Në këtë çast, krejt papritur, Papa Panovi ndjeu që ai nuk ishte më vetëm në dhomë. Tani s’ishte ëndërr, sepse ai ishte plotësisht zgjuar. Përpara syve të tij kaluan personat që kishte ndihmuar atë ditë. Ai e pa përsëri
pastruesin e rrugëve, nënën e re dhe fëmijën e saj dhe lypësin që ai kishte ushqyer.

Si i kaluan përpara, secili prej tyre pëshpëriti: “A nuk më njeh mua, Papa Panov?” “Kush je ti?” – thirri ai i hutuar. Pastaj një tjetër zë iu përgjigj. Ishte zëri që i kishte folur në ëndrrën e tij, Zëri i Jezusit.

Ai i foli: “Isha i uritur dhe ti me dhe për të ngrënë, isha i zhveshur dhe ti më veshe. Isha i ftohtë dhe ti më ngrohe. Vërtet kam ardhur tek ti sot, brenda gjithë atyre njerëzve që ti i ndihmove.”

Në këtë moment gjithçka ra në qetësi. Vetëm zhurma e orës dëgjohej. Dukej sikur një paqe e madhe dhe një lumturi e mbushi dhomën dhe zemra e Papa Panovit u mbush aq shumë, sa ai donte të shpërthente në këngë dhe në të qeshura njëkohësisht. Dhe madje të hidhte valle nga gëzimi. “Ai paska ardhur! Ardhka vërtet!” – ishte gjithçka që tha Papa Panovi.

E Mrekullueshme

0

Fjala ‘mrekulli’ është mënyra më e mirë për të përshkruar historinë e krishtlindjes. Në fakt, kishte disa mrekulli që përbënin krishtlindjen e parë.

Mrekullia e Nënës së Virgjër
Është një mrekulli, sigurisht, që Maria, nëna e Jesusit, ishte e virgjër. Bibla është shumë e qartë. Një engjëll i Zotit, i quajtur Gabriel, i njoftoi Marisë se ajo do të ngeli shtatzënë, se biri i saj do të quhej Biri i më të Lartit, dhe se kjo fëmijë do të ngjizej në të jo me anë të mënyrave njerëzore por nëpërmjet Frymës së Shenjtë të Perëndisë.

Ëndrra e Jozefit
Është një mrekulli gjithashtu që Jozefi e besoi Marinë. Është e vështirë për një burrë që të kuptojë se si e fejuara mund të jetë shtatzënë pa të. Por Jozefit i kishte folur Zoti. I foli një ëngjëll në ëndërr, që i tregoi se djali do të quhej Jezus, sepse ai do të shpëtonte popullin e tij nga mëkatet e tyre. Si rrejedhojë, Jozefi tregoi një kujdes të vazhdueshëm për Marinë dhe fëmijën e saj të veçantë.

Më shumë se rastësi
Është një lloj mrekullie që Jezusi lindi në Betlehem (vendi që u parashikua nga
profetët për lindjen e Krishtit). Prindërit e tij ishin banorë të Nazaretit, katër ditë
udhëtim për në veri. E vetmja gjë që shkaktoi këtë udhëtim në momentin e fundit është urdhri nga August Çezari që të gjithë të shkonin në vendlindjen e të parëve për regjistrim e popullsisë.

Përderisa Jozefi ishte pasardhës i drejtpërdrejtë i Mbretit David, ai u kthye në qytetin ku mbreti David kishte lindur. Kjo është fjala profetike që u përmbush: “Dhe ti, Bethlehem, tokë në Jude, nuk je aspak më e parëndësishmja ndër princat e Judesë, sepse nga ti do të dalë një udhëheqës, që do të kullotë popullin tim, Izraelin”

Ëngjëj të mrekullueshëm
Është mrekulli që në natën kur lindi Jezusi, barinjtë panë një vizion engjëjsh në qiell. Jo vetëm që panë engjëj, por ato i sigurojnë barinjtë se shpëtimtari i premtuar kishte lindur në Bethlehem.

Ja, mesazhi i lajmëtarëve ëngjëllor: “Mos druani, sepse unë po ju lajmëroj një gëzim të madh për të gjithë popullin; sepse sot në qytetin e Davidit lindi për ju një Shpëtimtar, që është Krishti, Zoti. Dhe kjo do t’ju vlejë si shenjë: ju do të gjeni një fëmijë të mbështjellë me pelena, të shtrirë në një grazhd.”

Historia e Yllit

Lindja e fëmijës së shenjtë u shoqëruar me shfaqjen e një ylli të vëçantë në qiell.
Kjo ndodhi në mënyrë që dijetarët nga Lindja të merrnin vesh që kishte lindur
Krishti, mbreti i judenjve. Pastaj, që këta dijetarë (dhe shërbëtorët e tyre) udhëtuan mbi kurrizin e deveve afërsisht 1600 km për të parë Jezusin, që i sollën dhuratat më të shtrenjta, që ylli i drejtoi pikërisht te shtëpia ku familja e Jezusit po rrinte, dhe që këta princa të pasur ranë me fytyrë përdhe para fëmijës: këto janë mrekullitë e yllit.

Mrekullia më e madhe
Mrekullia më e madhe e krishtlindjes është ajo që quhet mishërimi. Fakti që Biri i Perëndisë u bë njeri dhe jetoi në botën tonë mëkatare. Është një mrekulli mahnitëse, një mrekulli që habiti si Marinë ashtu edhe Jozefin, që ishin pjesëmarrës në këtë histori.

Apostulli Pal shprehet kështu: “Edhe pse ishte në trajtë Perëndie, nuk e çmoi
si një gjë ku të mbahej fort për të qenë barabar me Perëndinë, por e zbrazi veten
e tij, duke marrë trajtë shërbëtori, e u bë i ngjashëm me njerëzit.” Dhe në jetën e fëmijës së shenjtë shohim mrekullinë e mrekullive.

Ashtu siç i tha engjëlli Jozefit: “Ti do t’i vësh emrin Jezus, se ai do të shpëtojë popullin e tij nga mëkatet e tyre.” Sepse foshnja e Betlehemit u rrit për t’u bërë shpëtimtari i botës. Tridhjetë e ca vjet pasi ndodhën ato ngjarjet e krishtlindjes së parë, Jezusi i mblodhi dishepujt në darkën e tij të fundit.

Në atë darkë ai e mori bukën, e bekoi dhe tha, “Merrni, hani, ky është trupi im”. Pastaj e mori kupën e verës, e bekoi, dhe tha, “Ky është gjaku im, gjaku i besëlidhjes së re, i cili është derdhur për shumë për faljen e mëkatëve.”

Pikërisht të nesërmen trupi i tij u shpua dhe gjaku i tij u derdh për të na shpëtuar nga mëkatet tona. Është e mrekullushme që në vdekjen e Jezusit kemi një jetë të re me Zotin.

Përse shkoj në kishë…

0

Janë hapur me qindra kisha në Shqipëri gjatë njëzet e ca vjetëve që kur ra sistemi
ateist. Nuk pretendoj se të gjitha këto kisha janë njësoj, as që them se do të frekue-
ntoja çdo lloj kishe. Por po ju jap këtu disa nga arsyet përse unë shkoj në kishë. Në qoftë se s’ke shkuar ndonjëherë në kishë, të ftoj t`i marrësh në konsideratë arsyet që ju paraqes më poshtë:

Kam nevojë për shoqëri
Njeriu është një qenie shoqërore. Ai ka nevojë për njerëz të tjerë. Kur Zoti e krijoi njeriun e parë, Adamin, ai tha që: “nuk është mirë që njeriu të jetë vetëm”. Njerëzit që shkojnë në kishë, nuk janë të përkryer, por në kishë kam gjetur shoqëri të sinqertë. Ku tjetër, përveç kishës, mund t’i gjesh njerëz të mbledhur nga shtresa kaq të ndryshme shoqërore, me një përzierje të të gjitha grupmoshave dhe shpesh me kombësi të ndryshme gjithashtu?

“Po e le të la”
A e dini që sipas studimeve shkencore, frekuentimi i kishës është mirë për shëndetin? Studimet tregojnë që, mesatarisht, njerëzit që shkojnë në kishë, kanë tension gjaku më të ulët, vuajnë më pak nga stresi, kanë imunitet më të lartë ndaj sëmundjes, përballojnë problemet më mirë, shërohen më shpejt pas operacioneve dhe gëzojnë jetëgjatësi më të madhe.

I them Zotit: “Faleminderit”
Përse njerëzit ankohen kaq shumë dhe shumë pak janë të kënaqur? Përse lakmojnë
kaq shumë dhe nuk ndiejnë më tepër gëzim, për ato gjëra që i kanë? Kjo, vjen ngaqë njerëzit duhet të jenë më mirënjohës ndaj Zotit. Është mirë që ti të shkosh përpara Perëndisë, të paktën një herë në javë, dhe t’i thuash: “Faleminderit!”

Forcoj martesën
E di që martesa ime ka përjetuar përmirësim kur kam frekuentuar kishën me bashkëshorten time. Nuk e di nëse kjo vjen për shkak të arsyeve që mund të shpjegohen ose jo. Kur i drejtojmë sytë te Zoti për një orë, sikur e shikojmë edhe njeri tjetrin më me respekt dhe më me dashamirësi. Nuk besoj që ka çifte që nuk do të përfitonin nga frekuentimi i kishës. Bota nuk është e pamend kur shkon në kishë për të marrë bekimin e Zotit.

Dua të pastroj shpirtin
Përse të shkosh në kishë? Sepse ke nevojë për falje. Dhe në kishë do të dëgjosh për
të vetmin që ka fuqi të falë mëkatet. Kjo është një nga arsyet më të forta që duhet të shkosh në kishë. Krishti vjen për të na çliruar nga mëkati. Prandaj ai vdiq në kryq, për të siguruar faljen. Ai vjen në mes nesh më shumë për të dhuruar se sa për të marrë. Pasi ke kaluar një javë duke luftuar me mëkatin, sa mirë që mund të shkosh në kishë të dielën dhe të pastrohesh nga çdo gjë e keqe!

Kë të adhuroj tjetër?
Këngët e kishës janë disa nga këngët më të bukura që janë shkruar. Muzika e kishës
ka frymëzuar njerëzit gjatë gjithë historisë. Por adhurimi nuk ka të bëjë vetëm me
këngën dhe muzikën. Ngaqë njeriu ka një botë shpirtërore, ai do të adhurojë dikë apo diçka dhe kjo është e pashmangshme. Ose do të adhurojë Zotin, krijuesin e tij, ose do të adhurojë dikë apo diçka më pak të denjë:pasurinë, partinë, punën, ndofta këngëtarë apo jo pak herë veten e vet. Është fisnike të adhurosh Zotin dhe ti duhet të kuptosh që për këtë jemi krijuar, t’i japim lavdi Perëndisë.

Sepse kam nevojë për lutje
Lutja ka fuqi. Sidomos kur populli i Zotit lutet së bashku. Jezus Krishti premtoi, “Në
qoftë se dy prej jush bien në ujdi mbi tokë të kërkojnë diçka, kjo do t’u jepet atyre
nga Ati im në qiell.” Ata njerëz, për të cilët askush nuk lutet, janë më të vërtetë më të varfër shpirtërisht, sepse është e bukur kur rrethohesh nga njerëz që luten për ty.
Dua që fëmijët e mi të jenë në rrugë të mirë Fëmija që rritet në kontakt me kishën ka gjasa të dalë një njeri më i kompletuar në jetë dhe të jetë më pak i prirur ndaj veseve të shumta që ka shoqëria sot. Shumë prindër po vuajnë me adoleshentë të pakontrollueshëm. Mos prit t’ju ndodhë juve. Nëse i doni fëmijët tuaj (dhe e marr me mend që i doni) bën mirë t’i shoqërosh për në kishë.

Sepse dua përgjigje
Asnjëherë tjetër nuk kemi qënë të rrethuar nga kaq shumë zëra me fjalë kontradiktore. Jeta është konfuze, ndërsa ne mundohemi të kuptojmë rrugën që duhet të ndjekim. Kjo të jep një arsye tjetër të vesh në kishë. Sepse atje do të dëgjosh zërin e Perëndisë nëpërmjet këngëve, lutjeve dhe Shkrimeve të Shenjta. Zoti i flet popullit të tij në mënyrë kolektive. Zeri i tij të drejton në rrugë të mirë, të forcon, të jep kurajo, të qetëson, të korrigjon. Sa keq kur i lutemi Zotit për ndihmë, por pastaj nuk shkojmë në vendin ku Zoti na flet.

Më bën më pak egoist
Nuk duhet të vesh në kishë me mendim vetëm të marrësh. Kisha është vendi ku duhet edhe të japësh. Nuk po flas vetëm për ofertën e kishës. Po flas për detyrimin që kemi të duam njeri tjetrin. Jezusi na urdhëroi: “Po ju jap një urdhërim të ri; ta doni njeri-tjetrin, sikurse unë ju kam dashur ju, ashtu edhe ju ta doni njeri tjetrin, prej kësaj do t’ju njohin të gjithë që jeni dishepujt e mi”.

Besoj që Krishti është aty
Jezusi premtoi se aty ku dy ose tre njerëz bashkohen në emrin e tij, ai do të gjendej
në mes tyre. Ndonëse është e drejtë të themi që Zoti është kudo, ai është i pranishëm në mënyrë të veçantë në kishë. Jezusi i quajti besimtarët trupi i tij. Kështu që pyetja,”ku mund ta gjej Jezusin sot?” merr përgjigjen: “aty ku është trupi i tij.”

Sepse një ditë unë do të vdes

Nuk e di kur, as si, por e di që vdekja është e pashmangshme. Më çudit shumë që njerëzit nuk mendojnë për këtë, ose nëse e mendojnë, nuk përgatiten për ditën e tyre të fundit. Vdekja është prova e madhe që përballon njeriu. Pas vdekjes është vonë të ndryshosh drejtimin. Unë kam frikë të vdes larg Zotit, dhe nuk kam turp të them që edhe kjo është një nga arsyet që unë shkoj në kishë.

Këto pra, janë arsyet e mia, përse shkoj në kishë. Por cilat janë arsyet e tua se përse ti nuk shkon në kishë? A janë ato vërtetë arsye të mira? Dhe a do të të duken të mira ato arsye kur të arrish në fund të jetës?

Krishtlindjet pa Krishtin

0

Më 25 dhjetor, festohet lindja e Birit të Perëndisë. Ardhja e tij solli dritë në një botë të errët dhe shpresë njerëzve të vuajtur. Kudo që shkoi, Jezusi bëri të mira duke shëruar të sëmurët dhe duke shpëtuar ata që kishin rënë pre e djallit. Edhe pasi shkoi në qiell, lajmi që Krishti vdiq në kryq për të shlyerfajet e njerëzve pati një ndikim të jashtëzakonshëm.

Brenda pak vitesh, një numër i madh njerëzish hodhën poshtë idhujt e tyre dhe besuan në emrin e tij. Duke u larguar nga e keqja, ata hynë në rrugën e Perëndisë. Bota filloi të ndryshojë. Errësira i la vendin dritës dhe padija u zëvendësuar nga njohja e së vërtetës.

Po sot ku jemi?

Ndonëse krishtlindjet i feston shumica e popujve të botës, në shumë raste nuk
dallohet më arsyeja. Duket sikur ato dritat artificiale po na verbojnë për të mos parë
kuptimin e vërtetë të krishtlindjes. Santa Klausin (një shenjtor shembullor që
u kujdes për të varfërit) e kanë shndërruar në një plak magjik i cili ia ka zënë vendin
Jezusit. Engjëjt janë përzënë nga elfët, ndërsa këngët adhuruese janë këmbyer me
ato që kanë tekste krejt sensuale.

Edhe pse është shumë normale që festa të shoqërohet me ushqime të veçanta, kur kjo bëhet qëllim në vetvete, atëherë krishtlindja kthehet në një festë për barkun e jo për Perëndinë. Të mos zëmë në gojë argëtimet e organizuara me dixhej, ku alkoli dhe droga janë bërë menuja e preferuar. Me të drejtë krijohet përshtypje se në mbrëmjet e krishtlindjes qenka e përligjur shthurja. Gjithçka shoqërohet me emisione televizive bajate ku e vetmja gjë që ka ngelur nga krishtlindjet është emri.

Kush e di si i duron Zoti të gjitha këto? Ndofta keni dëgjuar se si Jozefi dhe Maria
kërkuan vend strehimi në Betlehem, por nuk gjetën asnjë përveç se një stallë, aty
ku u detyrua të lindte virgjëresha fëmijëne saj të shenjtë. Edhe sot, për ironi, dyert
janë të mbyllura ndaj Krishtit, edhe pse shtëpitë janë të zbukurara me dritat e
krishtlindjes, bredhin e saj, dhe gjithçka tjetër që simbolizon kjo festë.

Është paradoksale gjithashtu, si të pasurit i bëjnë dhurata ekstravagante njëri-tjetrit
duke uruar “Gëzuar Krishtlindjet!” me një vetkënaqësi dhe hipokrizi të theksuar. Por çfarë lidhje ka lindja e Krishtit me të tilla veprime? Ai që lindi në skamje dhe jetoi në thjeshtësi tha: “Kur të japësh një festë, ftoni nevojtarin, të sëmurin dhe të verbërin; atëherë do të jesh i lum”.

Ndërsa këta harrojnë të vafërin edhe kur kujtohen të bëjnë ndonjë bamirësi ftojnë gjithë gazetarinë, për të bërë reklamë faktit që janë njerëz shpirtmirë. Kush i beson?
Mendoni sikur ju të keni ditëlindjen dhe të ftuarit tuaj i ndajnë dhurata njëri tjetrit,
por ty nuk të dhurojnë asgjë.

Do të ishte i pranueshëm ky veprim fyes? Patjetër që
jo. Dikush mund të pyes “Çfarë dhuratë kërkon Krishti nga unë?” Ai kërkon pendimin dhe besimin tënd të sinqertë. Kjo është dhurata që ne mund t’i bëjmë Krishtit, të gjithë si njerëz të pasur dhe të varfër, sepse të gjithë jemi mëkatarë dhe kemi nevojë t’i afrohemi Zotit.

O botë kurorëshkelëse!

Sa do të vazhdoni kështu? Kush e tjetërson festën e krishtlindjes nga padija edhe mund të falet. Por ai që e shtrëmbëron me qëllim, të mos mendojë se do të harrohet shpejt ky mëkat. Bibla thotë: Mjerë ata që e quajne errësirën dritë dhe dritën errësirë. Mjerë ju nëse injoroni Zotin pa u penduar. Krishti erdhi një herë si fëmijë dhe i përulur. Herën tjetër do të vijë t’i kërkojë llogari botës. Vepra e secilit do të vihet në dritë dhe atëherë do të marrë shpërblimin që i takon.

Jini Mirënjohës!

0

Ankesa, ankesa, ankesa! E dimë që është mirë të jemi mirënjohës, por se ç’kemi ne njerëzit që na pëlqen të ankohemi kaq shumë. Me sa duket, e kemi më kollaj të mendojmë për gjerat negative sesa për gjërat pozitive në jetë. Çdo njeri ka probleme, dhe nuk po them t’i mohojmë ato. Por ka disa njerëz që nuk thonë asnjëherë faleminderit pavarësisht se jetën e kanë plot me të mira. Unë mendoj se ky është gabim i madh.

Mirënjohja është një virtyt që përmirëson gjendjen shpirtërore dhe shëndetin gjithashtu. Është provuar që mirënjohja ul stresin dhe largon depresionin. Një njeri mirënjohës bëhet më i gëzuar dhe më i kënaqur në jetë. Përveç kësaj, njeriu mirënjohës është më pak egoist, sepse e vlerëson kontributin e të tjerëve në jetën e tij. Ja disa gjëra për të cilën ja vlen të jesh mirënjohës:

Për trupin

Syri, vesh, hunda, goja, dorën, këmbën… Për cilën prej tyre të jesh mirënjohës më
përpara? Njeriu është krijuar në mënyrë të mrekullueshme dhe me aftësi të
jashtëzakonshme. Ai mund të ndërtojë, të zbukurojë, të pikturojë, të këndojë, të
shkruajë, të dashurojë dhe të gëzojë. Jeta është një dhuratë. A je mirënjohës?


Për paqen

Lufta është një e keqe e pallogaritshme. Lufta të merr çdo gjë. Ka shtete sot që
kanë qenë në gjendje lufte prej 20 vjetësh. Nëse ti jeton në një shtet që nuk është në luftë, ji mirënjohës!


Për arsimin

Nga pikëpamja historike, vetëm një pakicë e vogël njerëzish kanë ditur të lexojnë
dhe kanë patur mundësi për të shkuar në shkollë. Dikur vetëm për të privilegjuarit,
sot arsimimi është një mundësi që e gëzojnë pothuajse të gjithë njerëzit. Padituria në të kaluarën ka qënë jashtëzakonisht e madhe. Është e drejtë të jesh mirënjohës që jeton në dritën e dijes.

Për familjen

Nëse ka njerëz që kujdesen për ty, që të duan dhe të qëndrojnë afër, përse nuk i
falëndëron? Përse e marrim të mirëqenë dashurinë e tyre? Mirënjohja forcon lidhjet
familjare dhe krijon një harmoni në shtëpi. Tregohu ti mirënjohës sot në familjen
tënde dhe shiko se çfarë efekti pozitiv që do të ketë.

Për bukën

Darkat në pallatet mbretërore mund të kenë patur një sfond më luksoz, por llojshmëria e frutave, e përimeve, dhe e ushqimevë në përgjithësi, për të mos përmendur ëmbëlsirat që ne i hamë sot, i kalon asaj që hanin mbretërit në kohën e parë. Kur është hera e fundit që shfaqe mirënjohje për pjatën që ke përpara? Derrat nuk thonë faleminderit, njeriu po.


Për transportin

Ndonëse makinat mund të shkaktojnë aksidente, ato e kanë bërë jetën tonë shumë më të lehtë dhe asnjëri prej nesh nuk nguron t’i përdorë. Mundësia për të mbaruar punën shpejt, për të parë botën, dhe të gjendesh kollaj afër atyre që i ke të dashur në jetë, nuk është gjë e vogël. Herën tjetër që je për rrugë të gjatë, ji mirënjohës
që mund të arrish për një ditë e jo për një muaj.

Për komunikimin


Si jetonin njerëzit pa telefonin dhe pa internetin? Mjetet moderne të komunikimit i konsiderojmë të domosdoshme. A kemi harruar se sa vuanim për të dërguar ose për të marrë haber në të shkuarën? Sa mirënjohës duhet të jemi që shërbimi telefonik na
jep mundësi t’i zgjidhim problemet aq kollaj.

Për shëndetin

Kur shtrihemi në spital, sa i lutemi Zotit për shërim, por kur jemi shëndosh, përse
nuk jemi më mirënjohës? Përveç kësaj, kur jemi të sëmurë, sa të gatshëm që jemi
për të shpenzuar që të bëhemi përseri mirë? Por kur jemi mirë, përse nuk i japim gjë Zotit? Në fakt, jetëgjatësia është rritur shumë. Edhe pse ka sëmundje sot, sëmundjat e shumta që frikësonin brezat e mëparshme, nuk i përfillim më. Dhe atë ndihmën mjeksore të thjeshtë që e gjen në çdo spital, brezat e mëparshme as që e imagjinonin se mund të ekzistonte. Jetonin e vdisnin pa e ditur çfarë është ilaçi. Lum si ne!


Për kishën

Në kohën e komunizmit nuk lejohej që njeriu të dëgjonte fjalën e Zotit. As të shkonte në një vend lutjeje. Flitej sikur njeriu i paska bërë të gjitha pa ndihmën e Perëndisë. Sa mosmirënjohës që ishim! Por sot të gjitha moshat kanë mundësi të shkojnë e të adhurojnë Zotin. Megjithatë, shumica prej nesh nuk e marrim mundimin të falendërojmë Zotin për bekimet tona. Mos ji i tillë. Mos ji mosmirënjohës!

Qytet i Vogël Betlehem

Qytet i Vogël Betlehem
Sa shumë i heshtur je.
Yje të qetë ndriçojnë nga qiejt
Mbi ty ndërsa ti fle.
Në rrugët e tua të errëta
Një dritë e re u gdhi
Se shpresë e gjithë njerëzve
Ka lindur sot tek ti.


O yje të mëngjesit
Të këndojmë me ju dhe ne.
Lavdi në qiell Atij që sjell
Pajtim gjithë njerëzve.
U lind nga një virgj’reshë
Këtë natë Zoti vetë
Me çfarë habi këtë çudi
E shihnin engjëjt krejt.

Ashtu si erdhe qetas Ti
Atë natë në Betlehem,
Dhe kjo dhuratë që zbret nga lart
Tek zemrat tona vjen.
Askush nuk e dëgjon atë
Por në këtë botë plot faj
Fajtorët i pranon tani
Që kthehen prapë tek Ti.

O djalë i shenjtë o djalë hyjnor,
Zbrit poshtë në vatrën tonë.
Çdo faj dëbo, çdo gjë ndrysho,
Që të rrosh tek ne gjithmonë.
Me gëzim atë lajm dëgjuam
Që engjëjt na kanë sjellë.
Na u zbulo tek ne bano
O Zot Emanuel.

KUR PERËNDIA FOLI SHQIP

0

LIDHJA 200 VJEÇARE E KISHAVE ANGLO-AMERIKANE ME SHQIPËRINË

Në vitin 1819, në kohën kur nuk kishte shkolla dhe as libra në gjuhën shqipe dhe që mesha e kishave bëhej vetëm në gjuhë të huaja, Robert Pinkertoni shkruajti, “Nevoja e përkthimit të Dhiatës së Re [Biblës] në gjuhën shqipe më ka mbërthyer zemrën prej disa vitesh, dhe me të vërtetë nuk shpëtoj dot prej saj…”

Skocezi Robert Pinkerton ishte pjesë e një iniciative të guximshme që lindi mes të krishterëve të Britanisë së Madhe për përkthimin dhe përhapjen e Shkrimeve të Shenjta nëpër popujt e botës. Organizata që ata themeluan u pagëzua me emrin Shoqëria Biblike Britanike dhe për Vendet e Huaja.

Dyqind vjet më parë, kush e dinte se kjo shoqatë do të luante një rol vendimtar në zgjimin e popullit shqiptar? Në të njëjtën letër drejtuar bashkëpuntorëve të tij britanikë (e shkruar nga Stambolli)

Pinkertoni shpjegon, “Mësova për shtrirjen e madhe të popullit shqiptar….që janë përhapur gjerësisht në vendet e lashta siç janë Iliria, Epiri, Maqedonia e Greqia” dhe më poshtë tregonte “për rëndësinë e kësaj pune…për hir të fiseve të ndryshme shqiptare.”

Hapa konkrete u morën për realizimin e projektit pas prezantimit të Pinkertonit me mjekun shqiptar Vangjel Meksi, për të cilin Pinkërtoni shkruan: “Shpresoj që kam gjetur burrin e duhur për të sjellë bekimin më të madh bashkëkombësve të tij, dmth furnizmi i tyre më Dhiatën e Re në gjuhën amtare.

Ky person vjen me rekomandime të larta…dhe konsiderohet plotësisht i kualifikuar për këtë detyrë…” Meksi i hyri punës menjëherë, i sponsorizuar nga shoqata britanike dhe i papenguar nga autoritetet, të paktën fillimisht (fryma shoveniste ende s’e kishte pushtuar kishën lindore).

Duke qenë se nuk ekzistonte një alfabet i shqipes, u vendos të përdoren shkronja greke me disa modifikime. Dorëshkrimi i Meksit përfundon në Korfuz, në dorë të Isaac Lowndes. Isaku ishte një tjetër misionar i kishës britanike që po punonte për të zgjuar frymën e besimit në vendet e lindjes.

Ai u zgjodh si sekretar i Shoqërisë Biblike Joniane (e sapoformuar) dhe si i tillë ishte përgjegjës për të mbikëqyrur projektin e Biblës në gjuhën shqipe. Siç komenton studiuesi David Hosaflook, nëse Robert Pinkertoni ishte nismëtari kryesor i projektit shqip, Isak Laundzi ishte zbatuesi kryesor i tij.

Në vitin 1823, Isaku u takua me një peshkop ortodoks shqiptar, Grigor Gjirokastritin, i cili mori përsipër të kryente redaktimin e përkthimit. Një vit më vonë u shtyp Ungjilli sipas Mateut ndërsa në vitin 1827 doli në dritë botimi i Dhiatës së Re duke sjellë gjuhën shqipe “në një pikë të rrafshit botëror të letrës së shtypur” siç e përshkruan gjuhëtari Xhevat Lloshi këtë hap.

Mit’hat Frashëri e lavdëroi ndikimin e botimeve biblike të viteve 1824 dhe 1827. Sipas tij, ishte një arritje që përfundimisht e bëri gjuhën shqipe “një gjuhë të gjallë dhe të përdorur”.

Konstandin Kristoforidhi

Një tjetër lidhje e rëndësishme midis kishave perëndimore dhe popullit shqiptar është bashkëpunimi shumëvjeçar midis Aleksandër Tomsonit dhe Konstandin Kristoforidhit. Gjithçka filloi me përfshirjen e Kristoforidhit në një kishë ungjillore në Izmir, e cila ishte hapur nga misionarë amerikanë që predikonin në Turqi.

Një nga drejtuesit e kësaj kishe, amerikani Daniel Lad-i, e nisi Kristoforidhin për në Stamboll në vitin 1857 me qëllim që ky i fundit të kishte mundësi të ndërmerrte studime teologjike dhe të gjente hapësira për të kryer përkthimin e Biblës në gjuhën shqipe.

Sa interesant është raporti që këta misionarë shkruajnë për Kristofodridhin: “…pas vitesh të trishtuara, gjeti libra protestantë dhe shpresonte se kishte siguruar ushqim për shpirtin e vet të uritur ….

Pa kaluar shumë kohë shkoi të takonte Rev. z. Ladd dhe pati shumë biseda me të …. dhe pas disa muajsh, shprehu dëshirën që të pranohej në kishë …. Ndonëse tashti është i punësuar me leverdi në Konsullatën austriake të këtij qyteti…. kohët e fundit ka dëshire që të përkthejë Shkrimet për shqiptarët. Është posaçërisht i përshtatshëm për këtë punë meqë ka arsim të mirë…ka dalë e dëshirueshme që të shtohet një kurs teologjik dhe ne e dërguam në Stamboll.”

Kristoforidhi nuk qëndroi gjatë në Stamboll, sepse e nisën pas disa muajsh për të kryer studime në Kolegjin Protestant në Maltë. Kolegji i Maltës ishte hapur nën mbikëqyrjen e kishës angleze për të realizuar arsimin e studentëve të përshtatshëm nga vendet e mesdheut, me idenë që ata do të përhapnin dritën e besimit pasi diplomoheshin dhe shkonin të punonin në profesione të ndryshme në vendet e tyre.

Në librin e Xhevat Lloshit mbi jetën e Kristoforidhit, riprodhohet një shkrim i dalë nga pena e Konstantinit gjatë kohës që ky ishte në Kolegjin Protestant. Citojmë prej saj: “Shqiptarët kurrë nuk e kanë dëgjuar fjalën e Zotit të thënë në gjuhën e tyre, ata nuk e njohin fare zbulesën hyjnore, profecitë e Perëndisë që përmbajnë Shkrimet e Shenjta; ata nuk njohin parimet më të thjeshta të mësimeve të krishterimit…

Kurrë nuk ka pasur misionarë në Shqipëri për t’u predikuar Ungjillin e mbretërisë qiellore, lajmet më të mira nga lart…. duke shpallur faljen e mëkatit, paqen, shpëtimin dhe jetën e pasosur, nëpërmjet Zotit tonë, Jezus Krisht, i vetmi ndërmjetës midis Perëndisë dhe njeriut. Portat e Shqipërisë për të pranuar Ungjillin janë të hapura….

Por shoqëritë misionare ende nuk e kanë kthyer vëmendjen e tyre te ky popull, duke i dërguar predikues të së vërtetës ungjillore. Cilat janë pengesat për ta futur Ungjillin në këtë popull të veçantë?” Kristoforidhi ishte jo vetëm një student i talentuar, por edhe shumë punëtor.

Njohuritë e reja për kulturën biblike i vuri menjëherë në punë duke iu përkushtuar përkthimit të Dhiatës se Re, madje në të dyja dialektet e shqipes gjatë kohës që ishte ende në Maltë. Por, meqë përkthimi i Vangjel Meksit ishte ribotuar më 1858, nuk u shfaq ndonjë interes për botimin e përkthimit të ri, të paktën në atë kohë.

Megjithatë, talenti i Kristoforidhit nuk do të humbiste, sepse pa kaluar shumë kohë doli në skenë misionari britanik Aleksandër Tomson.

Personi i duhur në kohën e duhur

Tomsoni ishte një njeri i përgatitur, kishte kulturë të gjerë dhe ishte një organizues i mirë. Përveç kësaj, ai e njihte mirë punën në Ballkan. Tomsoni kuptoi se duheshin hapur qendra të përhershme ne trevat shqiptare për shpërndarjen e frytshme të Shkrimeve të Shenjta në gjuhën shqipe, si dhe duheshin librashitës të aftë që kjo punë të realizohej në mënyrë efikase.

Më 1863, Aleksandër Tomsoni bëri një udhëtim në trojet shqiptare, duke parë nga afër gjendjen. Deri në atë çast, shpërndarja e Biblës në Shqipëri kishte qenë e fokusuar në zonat jugore dhe pa ndonjë strategji të menduar mirë.

Ky udhëtim i bëri përshtypje aq të madhe Tomsonit sa për 30 e kusur vite në vazhdim i kushtoi vëmendje të veçantë popullit shqiptar, ndonëse ishte përgjegjës për punën në shumë popuj.

Fillimisht Tomsoni gjeti dhe caktoi Herman Ridelin, si përgjegjës të Shoqërisë Biblike për Shkodrën. Shkodra mund të shërbente si një bazë e mirë jo vetëm për shqiptarët, por edhe për popuj të tjerë të rajonit. Nga Shkodra, punojës të shoqatës do të shkonin në zonat veriore të Shqipërisë, në Kosovë, por edhe më gjerë.

Po ashtu, Tomsoni gjeti një përfaqësues për Shqipërinë Jugore, Aleksandër Davidsonin nga Edinburgu. U vendos që ky të punonte në Janinë dhe u siguruan ambjente të posaçme për depon e librave aty.

Pas tyre, erdhën të tjerë “burra të Biblës” që shërbyen me besnikëri dhe sakrificë. Shpesh herë misionarët e Biblës mirëpriteshin, por ndodhte edhe e kundërta. Shumë herë u kundërshtuan vetëm sepse shpërndanin libra në gjuhën shqipe.

Kishte drejtues të fesë që gëzonin kur shikonin my sy librin e Zotit në gjuhën shqipe për herë të parë, por kishte të tjerë që ishin aq paragjykues, sa i ndalonin rreptësisht njerëzit e tyre, në mënyrë që të mos i blinin librat.

Nuk ka si të mos na bëjë përshtypje besimi që i motivoi këta “misionarë të librit” të duronin vështirësitë për t’i ofruar dritë një populli të pushtuar nga padije dhe të zhytur në bestytni. Pa kaluar shumë kohë, Tomsoni arriti të bindë shoqatën britanike se kishte nevojë për një përkthim të ri të Biblës dhe që personi më i përshtatshëm për këtë vepër ishte Konstandin Kristoforidhi.

Në këtë mënyrë, Tomsoni, cilësuar si figura joshqiptare më e rëndësishme në historinë e zhvillimit të librit shqip, nisi një bashkëpunim të gjatë me “babain e gjuhës shqipe”, Kristoforidhin. Ne vitin 1865, Tomsoni, Kristoforidhi dhe Nikollë Gjon Serreqi (nga Shkodra) u mblodhën në Stamboll, për të redaktuar tekstin e Ungjillit sipas Mateut në gegërisht.

Puna vijoi me botimin e “Katër ungjijtë dhe Punët e Apostujve”, në gegërisht e pastaj një sërë botimesh të tjera duke përfshirë një libër për fëmijë me historitë e Biblës. Që në fillim, Aleksandër Tomsoni u ndesh me një problem praktik, pasi shumë pak shqiptarë dinin të lexonin shqip.

Tomsoni e kuptoi që shpërndarja e Biblës duhet të shoqërohej me shpërndarjen e abetareve. Ndaj, në vitin 1865, Tomsoni udhëzoi Kristoforidhin të krijonte një abetare për alfabetin e ri. Mirëpo, sipas rregullave të saj, Shoqëria Biblike nuk mund të miratonte botimin e asnjë libri tjetër përveç Biblës.

Duke ditur këtë, Tomsoni i siguroi fondet që të botohej abetarja e Kristoforidhit nga Shoqëria e Broshurave Fetare, një shoqatë tjetër e kishave angleze. Në muajt dhe në vitet e ardhshme, siç dokumentohet, Tomsoni mori lajme nga Berati, Elbasani, Tirana, Durrësi, Vlora, Stambolli, Italia, Rumania, Sicilia dhe vende të tjera se Shkrimet e Shenjta po lexoheshin nga ortodoksët, myslimanët dhe katolikët shqiptarë.

Kristoforidhi ndërmori një fushatë në Shqipërinë Qendrore për të nxitur përdorimin e librave të shoqatës dhe u prit mirë në vendlindjen e tij, Elbasan. Ai arriti të bëjë një marrëveshje për përdorimin e Shkrimeve në shkollat e Dibrës.

Ai bëri vizita me mirditorët dhe i nxiti të arsimoheshin. Në Berat, gjashtë shkollat për djem dhe dy për vajza pranuan Shkrimet e Shenjta në gjuhën shqipe dhe Kristoforidhi u gëzua kur gjeti një mësuese që kishte mësuar sistemin e ri të shkrimit dhe u kishte mësuar tri klasave të saj të lexonin shqip.

Ndonëse me kalimin e viteve, zelli i Kristoforidhit për besimin u pakësua, nuk ka dyshim se bashkëpunimi midis tij dhe misionarit Britanik Tomson shënoi arritje të jashtëzakonshme. Pohimi që “ndërmjet viteve 1865–1879, të vetmit libra shqip, që janë prodhuar dhe që kanë qarkulluar në Shqipëri, kanë qenë librat e Kristoforidhit, botuar nën kujdesin e Tomsonit dhe shoqatës biblike” është mbresëlënës.(1)

Fundi i shekullit 19 dhe fillimi i shekullit 20, dëshmuan zgjerimin e bashkëpunimit mes shqiptarëve të shquar dhe misionarëve protestantë. Shoqëria Biblike Britanike bashkëpunoi ngushtë me rilindasit, sidomos me vëllezërit Gjerasim dhe Gjergj Qiriazi, por edhe me shumë të tjerë. Dhe duhet vlerësuar roli i misionarëve amerikanë që erdhën në Manastir dhe në Korçë gjatë asaj periudhë. (2)

Sigurisht, gjatë viteve që pasuan, shumë peripeci i ranë popullit shqiptar, duke i hequr nga dora edhe një herë Biblën, ai libër që zgjoi shqiptarinë dhe besimin e shqiptarëve në Zotin. Por kjo është një tjetër histori.

3 Shënim: Në Tiranë është themeluar Instituti për Studime Shqiptare dhe Protestante, drejtuar nga David Hosaflooku. Faqja e tyre në internet: http://instituti.org Disa prej të dhënëve e këtij artikulli bazohen në burimet e tyre.

_______________

1 David Hosaflook, – Lëvizja Protestante ndër shqiptarët, 1816-1908 – (disertacion), Universiteti i Tiranës, 2017.

2 Po aty

3 Po aty

Zëvendësi im

0

Kur isha student në universitet pashë një pamje të cilën kurrë s’mund ta harroj; një njeri që po e çonin t’a ekzekutonin me vdekje. Duart e tij ishin të lidhura dhe të futura në pranga, fytyra e tij ishte e zbardhur krejt.

Kur doli nga burgu mijëra sy ishin fiksuar mbi të. A u ofrua ndonjë njeri të vdiste në vend të tij? Doli vallë ndonjë nga miqtë e tij përpara dhe të thoshte, “Ma vini mua litarin në grykë, se unë do të vdes në vend të tij?” Jo! Ai u ndëshkua sipas ligjit. Për shume padije? Jo, për një krim vetëm.

Kishte vjedhur çantën e të hollave të postës. Theu ligjin, dhe humbi jetën. Pashë edhe një pamje tjetër të cilën kurrë s’do ta harroj; përfytërova veten time duke qëndruar përpara Zotit në ditën e gjykimit, duke merituar kurrgjë tjetër veç dënimit. Për një faj? Jo, për shumë e shumë mëkate të bëra kundër ligjeve të Perëndisë.

Ligji i Zotit kërkon një zbatim të plotë, që unë nuk e kisha bërë dhe tani si fajtor prisja dënimin e Perëndisë. Por pashë një skenë tjetër, që ndryshoi gjithçka, sepse Jezus Krishti u bë zëvendësi im. Ai mbajti mëkatet e mia në trupin e tij mbi drurin e kryqit. Ai vdiq në vendin tim. Ai e pësoi për fajet e mia, i drejti për të padrejtin, që të më çojë te Perëndia. Dëshiroj t’ju flas juve për këtë Shpëtimtar, sepse nuk ka shpëtim në asnjë tjetër.

Nga Sir J. Simpson

Zëri i Dyshimit

0

Zëri i Thomait, Dyshuesi

Të gjitha planet tona u prishën. E të gjitha shpresat u thyen. Jezusin e gozhduan në një kryq dhe vdiq. Pastaj e hoqën dhe e vunë trupin e tij në një varr. Na dukej sikur gjithçka kishte marrë fund…

Unë jam Thomai, një nga të dymbëdhjetët. Besoja plotësisht. Në fakt, isha gati të vdisja për të. Kur erdhi lajmi që Llazari kishte vdekur, Jezusi na tha se do të shkonte në Betani ku banonte familja e Llazarit. Por kjo do të ishte e rrezikshme, sepse armiqtë e tij do të ishin aty afër, dhe ata që kërkonin të vrisnin Jezusin mund të gjenin rastin e duhur.

Kështu, nuk doja ta lija të shkonte vetëm dhe vajta bashkë me të, edhe pse kjo ishte me rrezik… Ndërkohë sot, e kuptoj që ai po na thoshte që duhet të vuante. Por në atë kohë, asnjëri prej nesh nuk e rrokte dot. Ai tha se do të ikte për të përgatitur një vend për ne.

Ne nuk e dinim se çfarë po thoshte. E pyeta, “Zot, ne nuk e dimë se ku po shkon, kështu si mund ta dimë rrugën?” Nuk po dyshoja; vetëm se nuk e kuptoja. Kur e zunë dhe e kryqëzuan ne u arratisëm. Kishim frikë për jetën tonë. Besonim që kryepriftërinjtë ose ushtarët romakë do të ndiqnin pastaj dishepujt e Tij.

Prandaj u fshehëm në shtëpi të ndryshme në Jeruzalem për dy ditë. Të dielën në mëngjes Pjetri, Gjoni dhe disa prej grave shkuan tek varri. Ata u kthyen duke thënë se varri ishte bosh, dhe duke pretenduar që Jezusi ishte ringjallur nga të vdekurit.

Atë natë të gjithë u mblodhën fshehtazi, dhe më vonë më treguan që Jezusi i vizitoi dhe pastaj u zhduk. Por unë thjesht nuk e besoja dot. Një i vdekur nga një varr, i gjallë? M’u kujtua që Llazari doli nga varri. Por Llazari nuk u shfaq dhe u zhduk në mënyrë misterioze si Jezusi. Jo, u thashë, vetëm nëse mund të vendos duart në plagët tij, ta shikoj me sytë e mi dhe ta prek me duart e mia, ndryshe nuk mund ta besoja dot.

Dishepujt e tjerë ende ngulën këmbë që e kishin parë të gjallë. Dy prej tyre treguan që ai kishte ecur me ta gjatë rrugës për në Emaus. Por nuk mund të besoja pa e parë vetë unë. Duhej që ta shihja vetë. Unë isha zëri i dyshimit. Një javë më vonë të gjithë u mblodhëm në të njëjtën dhomë ku të tjerët thoshin se e kishin parë më parë.

Papritmas, Jezusi u shfaq në mesin tonë. E dija që Ai nuk kishte hyrë përmes derës. Ai na përshëndeti. Atëherë m’u drejtua mua. Zemra më rrihte fort. Më vështronte drejtpërdrejt. I shtriu duart dhe foli emrin tim. “Thoma, vëre gishtin këtu në duart e Mia.

Vëre dorën në këtë plagë në anën Time dhe mos dysho, por beso!” Ai e dinte se si kisha dyshuar. E dinte tamam ç’kisha thënë. Ai tha, “Ja duart e Mia.” Kisha thënë që nuk do të besoj përveçse nëse mund të vija dorën në anën e Tij. Ai më tha, “Vëre dorën këtu.” Edhe pashë ato shenja. Shenjat e njerëzve që e përçmuan dhe e keqpërdorën mizorisht.

Ato ishin shenjat e njerëzve të cilët nuk donin të besonin. Edhe unë isha bërë njeri që nuk donte të besonte. Rashë në gjunjë dhe i thashë, “Perëndia im dhe Zoti im.” Po ju?

Gjithsecilit prej jush që dyshon që Jezusi është i gjallë, gjithsecilit që dyshon nëse Ai është Zoti i ringjallur dhe i gjallë, gjithsecilit prej jush që dyshon nëse Ai është shpëtimtari, unë po ju them, mos dyshoni më, por besoni.

Ai më qortoi me butësi ndërsa të tjerët vështronin. Ai tha që unë kam besuar sepse kam parë, por Ai tha që një bekim akoma më i madh do të vijë mbi ata të cilët nuk kanë parë e prapë besojnë.

I adaptuar nga Ungjilli sipas Gjonit.

SHTATË MËKATET E VDEKJES

0

Mendjemadhësia

I pari nga shtatë mëkatet e vdekjes është mendjemadhësia. Ajo nënkupton nderim pa masë të vetvetes. E thënë thjesht, të pëlqen vetja. Mendjemadhi pandeh se vetëm ai ka të drejtë. Njerëzit me mendje krenare nuk pranojnë askënd tjetër.

Ata shohin fijen e kashtës në syrin e tjetrit, por trari nuk syrin e tyre nuk i shqetëson. Njeriu lind egoist. Por, gjatë rrugës bëhet akoma më keq. Sidomos kur pasurohet. Për shkak të parasë, i rritet mendja shumë kollaj njeriut. Rrezikohet edhe i talentuari.

Fillon të kënaqet me superioritetin e tij dhe i pëlqen të shikojë të tjerët më poshtë se vetja. Kush është ai që u bë i famshëm dhe nuk fluturoi nga mendja?! Por duhet ta dish, që Zoti e urren mendjemadhësinë. Ajo të çon në vetë-adhurim:

“Unë, unë, unë…” thotë mendjemadhi, dhe kjo është e patolerueshme! Në këtë mënyrë, ai i ngjan djallit, sepse edhe ai kërkoi të ngrihej më lart se Zoti vetë. Kujdes nga mendjemadhësia. Mos u bëj shok me djallin!

Inati

I dyti nga mëkatet e vdekjes është inati, ose zemërimi. Inati është një mëkat që të ha nga brenda dhe pastaj shpërthen si vullkan duke shkatërruar gjithçka. Inati zbulon natyrën shtazore të njeriut. Shumë njerëz janë të dashur, të mirë, të sjellshëm gjersa nuk i rrëmben stuhia e zemërimit, e atëherë shndërrohen në qenie të paarsyeshme, të papërmbajtura, që i ngjajnë më tepër bishës sesa njeriut të qytetëruar.

Të gjithë ne jemi të rrezikuar nga inati. Prandaj, duhet të mësojmë ta zbusim inatin me arsye, e të mos nxitohemi në të liga. Shumë njerëz ruajnë inat për të shkuarën. Por, a ja vlen të hidhërohemi për diçka që i takon së kaluarës? Inati ka një kosto të madhe.

Fillimisht ta shtrëmbëron fytyrën. E pastaj t’i helmon zemrën e gojën. Në fund të bie vlera në sytë e të tjerëve. Inati është babai i vrasjes. Është pikërisht ky që e lëviz dorën e vrasësit. Prandaj, mos e lejo inatin të të fusë në grackë. Munde inatin përpara se ai të të mundë ty.

Inati nuk është i pashërueshëm, përveç kur njeriu nuk dëshiron apo zgjedh të mos shërohet. Mos i përdor më ato justifkime të dobëta si: “E kam nga babai” apo “Jemi fis nevrik.” Zotit i takon gjykimi, jo neve. Rruga e Perëndisë është rruga e dashurisë dhe e faljes, jo rruga e inatit dhe e mllefit.

Zilia

Mëkati i tretë i vdekjes është zilia. Njeriu ziliqar, e shikon fitimin e tjetrit, si humbjen e tij. Dhe suksesi i njerëzve të tjerë, si dështimi i tij. E kështu me radhë. Por ka diçka ironike në këtë mes.

A ke parë ndonjëherë të ketë sukses në jetë një që është i mbushur me zili? Ai që ushqen zilinë ndaj atyre që janë më të pasur, nuk ka asnjë fitim prej kësaj. Gjendja e tij materiale nuk përmirëohet, përkundrazi, vetëm sa bëhet më i varfër në mendjen e vet.

Aty ku është zilia, ka edhe grindje dhe çdo gjë të keqe. Shekspiri tha njëherë: “O zili, shpata gjakësore nuk ka as gjysmën e mprehtësisë sate!” Njeriu ziliqar është armik i vetes dhe i të afërmve të tij. Më tregoni vetëm një njeri ziliqar që ka qenë apo që është i gëzuar!

Zoti urren zilinë dhe xhelozinë. Mos u bëj njeri ziliqar. Është e pamundur që ziliqari të marrë bekimin e Perëndisë. Zilia të ndan nga Zoti.

Ndyrësia

Një nga mëkatet e vdekjes është imoraliteti apo ndyrësia. Bazën e ka në epshin e papërmbajtur. Mendjeprishuri argumenton se epshi është një instinkt krejt natyror dhe i justifikueshëm. Mirëpo, imoraliteti është një mëkat i rëndë sepse përdhos një nga dhuratat më të çmueshme që Perëndia i ka dhënë njeriut – dashurinë.

Prandaj, imoraliteti shkatërron shpirtin. Nëse e shet shpirtin në këmbim të ndyrësisë, do ta paguash me këste gjatë gjithë jetës. Është më mirë të heqësh dorë prej saj sepse ajo të çon në shkatërrim. Në orën e dobësisë sonë mashtrohemi dhe i nënshtrohemi fuqisë së epshit. Por mjerë ne nëse e bëjmë!

Grykësia

Një nga mëkatet më të nënvlerësuara është grykësia. Standardi i jetës dhe mirëqenia janë rritur në botë. Si pasojë njerëzit kanë nisur të adhurojnë kënaqësinë. Barku është bërë perëndia i tyre, dhe besojnë që me anë të teprimit kanë gjetur parajsë mbi tokë. Por teprimi në të mira është fillim i të këqijave.

Grykësia është një rrezik serioz. I ngjan epshit. Imagjino një njeri të pafrenuar në të ngrënë, në të pirë dhe në të dehur ndërsa tjetri s’ka bukë të hajë. Uria fizike është dukuri normale. Por kur shndërrohet në lakmi është tjetër gjë. Kësaj i thonë të jetosh për të ngrënë.

Por Zoti nuk mund t’i dojë njerëzit, perëndia e të cilëve është vetëm barku. Parulla e grykësisë është: “Ha, pi se një herë jeton!” Ky brez mendon se rruga e vetme drejt lumturise është begatia materiale. Zbulojmë këtu një absurditet: barku mbushet me gjithë të mirat, kurse shpirti vdes nga uria.

Përtacia

Përtaci e lë të pa bërë atë që duhej bërë. Përtaclluku vafëron njeriun nga materiale dhe shpirtërore. Prandaj ajo është një nga shtatë mëkatet e vdekjes. Të vret ngadalë dhe fshehtësisht, por megjithatë vret. Është një e keqe e madhe të bëhesh barrë për të tjerët, kur ke mundësi të jesh i dobishëm.

Të gjithë e dënojnë njeriun që përton të vishet apo të lahet. Por a nuk është një e keqe akoma më e madhe kur ti njeh dikë që ka ranë në hall, dhe në vend t’i japësh dorën i bën sehir? Jo që s’ke mundësi, thjesht përton të lëvizësh gishtin.

A e ke vënë re gjithashtu, që shumë prej atyre që janë përtac, i akuzojnë të tjerët për dembelluk? E çuditshme. Tani, duhet ta dish që s’duhet bërë asgjë më tepër për ta humbur shpirtin, vetëm rri përtac! Shumë njërëz thonë që ka Zot, por nuk e kërkojnë.

Më tepër kanë dëshirë të pijnë kafe tërë ditën e luajnë me telefonin se sa të kalojnë pesë minuta duke e lexuar Biblën – e jo më të shkojnë në kishë. A je ti i tillë? Kësaj i thonë të pranosh të vërtetën vetëm në teori. Dmth, të dish cila është rruga, dhe të mos lëvizësh nga vendi për të hyrë në atë rrugë.

Ky është qendrimi i zakonshëm i mëkatarit të pandreqshëm. Kjo mëndësia që gjendet sidomos te vjedhësit, te të pamoralshmit, te kapriciozët, te lakmiçarët, tek grykësit, te përtacët…

Pangopësia

Një mëkat i rëndë në sytë e Perëndisë është edhe pangopësia. Asnjë mëkat nuk e varfëron dhe nuk e zvogëlon gëzimin e jetës sa tamaqarllëku. Paraja mund të na verboj aq shumë sa s’e shohim më as diellin. Dashuria për lekun ta pushton zemrën aq shumë, sa për njerëzinë e për Perëndinë s’ka më vend!

Por çfarë kuptove nëse tërë botën e fiton, kur e humb shpirtin në fund?! Ndoshta mëkati më i madh në shoqërinë e sotme është pangopësia. Vrapon pas parasë, dhe nuk mendon aspak për tjetrin, për Zotin, e as për shpirtin. Pasuria s’është mëkat. Por në qoftë se kjo ia zë frymën jetës sonë shpirtërore, atëherë humbasim gjithçka në fund.

A është e vërtetë feja?

0

Krishti tha: “Ky brez i mbrapshtë dhe kurorëshkelës kërkon një shenjë, por asnjë shenjë nuk do t’i jepet, përveç shenjës së profetit Jona”

Një besimtar qëndroi një natë me një shok jobesimtar, një mjek, i cili thoshte se i vetmi realitet ishte ai që kapnin shqisat.

Mjeku i tha: “A e ke parë ndonjëherë fenë?”, “Jo.” “A e ke dëgjuar ndonjëherë fenë?” ,“Jo.” “A e ke nuhatur ndonjëherë fenë?”, “Jo.” “A e ke shijuar ndonjëherë fenë?”, “Jo.” “A e ke ndjerë ndonjëherë fenë?”, “Po.”

“Tani pra,” – tha mjeku me pamje triumfi, “Kam provuar me anë të katër dëshmitarëve të respektuar që feja nuk shihet, dëgjohet, nuhatet apo shijohet; dhe vetëm te një dëshmitar, pra tek të ndjerët, je mbështetur ti. Pesha e fakteve është kundër teje, dhe duhet ta pranosh.”

Atëherë besimtari i tha mjekut: “Si doktor, ti mendon që të paturit shpresë është e rëndësishme për shëndetin fizik. Por veçse ke mashtruar veten dhe njerëzit e tjerë.”

Kur mjeku protestoi me indinjatë, besimtari i tha, “Epo mirë, doktor, a e ke parë ndonjëherë shpresën?” “Jo.” “A e ke dëgjuar ndonjëherë shpresën?”, “Jo.” “A e ke nuhatur ndonjëherë shpresën?” “Jo.” “A e ke shijuar ndonjëherë shpresën?” “Jo.” “A keni ndjerë ndonjëherë shpresën?” “Sigurisht” tha doktori.

“Megjithatë,” tha besimtari me ironi, “katër dëshmitarë të respektueshëm kanë dëshmuar kundër ekzistencës së shpresës.”

GRIMCA

0

“S’ka Zot!”

“S’ka Zot!” tha Volteri i famshëm. Ndonëse ai ishte shumë i njohur për sarkazmat e tij të forta kundër besimit, ndoshta jo shumë njerëz kanë dëgjuar se si Volteri sillej herë pas here në mënyrë krejt të çuditshme. Sa herë që kalonte ndonjë furtunë ai trembej jashtë mase.

Madje, edhe kur dëgjonte bubullimën më të vogël ai kërkonte të bëheshin lutje dhe e pushtonte një frikë e madhe. Pasi furtuna largohej, Volteri kthehej prapë në sjelljen e tij të mëparshme tallëse. Ka shumë ateistë si puna e Volterit. Kur punët u shkojnë vaj, s’duan t’ia dinë për Perëndinë, por kur i zë ndonjë hall mund të bëhen më fetarë se vetë prifti.

Një vend bosh në shpirt

Unë pashë një portret të studiuesit të madh Bertrand Russell në pleqërinë e tij. Ndonëse fytyra e tij tregonte kurajo, ishte e zymtë dhe nuk shprehte asnjë shenjë gëzimi apo shprese. Ai lindi nga një familje e krishterë dhe i mësuan të besonte tek Perëndia, por ai hodhi poshtë besimin e prindërve të tij dhe u bë ateist i flaktë.

E bija, Katerina, tha për të, “Atje diku në fund të zemrës së tij, në thellësi të shpirtit, kishte një boshllëk që ishte mbushur dikur nga Zoti, dhe ai nuk gjeti kurrë asgjë tjetër për ta mbushur.”

Dikush, diku, më duaj”

Madalin O’Her u cilësua si një nga ateistet më të njohura në ShBA në shekullin njëzetë. Ajo ishte një debatuese e fortë, për të mos thënë e egër, dhe i trembte kundërshtarët e saj. Ajo u zhduk në mënyrë të mistershme. Pasi kaluan vite pa asnjë shenjë, ditarët e saj u shitën në ankand, dhe ato tregojnë për një njeri që nuk kishte qënë e kënaqur me jetën.

Nga shkrimet e saj private del që as anëtarëve të tjerë të Shoqatës së Ateistëve të Amerikës nuk u zinte besë. Dhe madje ajo shkruan për veten e saj: “Kam dështuar në të gjitha…në martesë, si prind, dhe si politikane…” Gjashtë herë gjendet e shkruar kjo fjalë në ditarin e saj: “Someone, somewhere, love me”, që do të thotë: “Dikush, diku, më duaj”.

Këshilla e një ateisti

Kolonel Etan Allen ka qenë ateist i njohur. E shoqja ishte besimtare, dhe i mësonte vajzës për besimin tek Krishti. Kjo vajzë u sëmur dhe në kohën që u rëndua thirrën të atin për të dëgjuar fjalët e saj tek po vdiste.

“O baba,” i tha, “për pak do të vdes. A të besoj ato që më ke mësuar ti, apo ato që më ka mësuar mami?” Iu deshën Kolonelit disa çaste për të përmbajtur veten, dhe në mes të ankthit të tij të skajshëm, iu përgjigj, “Beso vetëm ato që të ka mësuar mamaja”.